40 SORUDA VİRAL HEPATİT-B

— Hepatit-B nedir?

— Hepatit-B virüsü tarafından oluşturulan, temelde karaciğeri etkileyen bir infeksiyon hastalığıdır.

— Hepatit-B virüsü nasıl bulaşır?

— İnfekte olmuş kan ya da serum teması ile bulaşır. Bunun yanında cinsel yolla da bulaşabilir. Ayrıca ter, salya, anne sütü gibi diğer vücut salgıları ile de bulaşma riski olabilmektedir. Bugün aile içi geçiş ya da yatay geçişte önemli bir bulaşma yoludur.

— Virüsün kuluçka süresi ne kadardır?

— Virüs alındıktan sonra, 1ila 6 ay arasında hastalık ortaya çıkar. Ortalama olarak kuluçka süresi 1,5 ila 2 aydır.

— Virüs bulaştıktan sonra nelere neden olur?

— Akut Hepatite, Fulminant Hepatit dediğimiz çok ağır seyreden Hepatit tipine, Kronik Hepatite kronik taşıyıcılık durumuna ya da siroza ve karaciğer kanserine neden olabilir.

— Hepatit-B’nin kanserle ilişkisi varmıdır?

— Evet Hepatit-B’nin karaciğer kanseri ile çok açık bir ilişkisi bulunmaktadır.

— Akut (İlerlemiş) Hepatit-B nasıl bir hastalıktır?

— Sarılıklı ve Sarılıksız tipleri vardır.

— Sarılıklı formda klinik nasıl başlar?

— Ateş, bulantı, kusma, titreme, yorgunluk, bitkinlik, eklem ağrıları şeklinde başlangıç dönemi ile birlikte oluşur.

— Sarılık ne zaman ortaya çıkar?

— Başlangıç dönemi yaklaşık bir hafta sürer ve sonra sarılık belirir.

— Sarılık nasıl belirti verir?

— İdrarın rengi koyulaşır, cilt ve gözün beyaz kısmı sararır, ayrıca karnın sağ üst kısmında ağrı olabilir.

— Sarılıksız form nasıldır?

— Hastalık hafif seyreder, belirtiler genelde silik olup, gözden kaçarak tanı konulmasını zorlaştırabilir. Halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık, yağdan sigaradan tiksinti gibi belirtileri vardır.

— Çocuklarda hastalığın seyri nasıldır?

— Çoğunlukla sarılık olmadan silik klinik belirtilerle geçerek gözden kaçabilir, bezende Kolastatik Tip dediğimiz safra yollarında tıkanma ile seyredebilir.

— Kolastatik Tip nasıldır?

— Akolik dışkı (yani cam macunu gibi) idrarda Billiurubin (bunlar tahlillerde yazılıdır) artısı, Uribilinojen kaybolması ile kendini gösterir.

— Fulminant Hepatite nedir?

— Masif karaciğer harabiyetine (harap olmasına) neden olan, ağır seyreden koma, bazen de ölümle sonuçlanabilen bir tiptir.

— Fulminant Hepatitte klinik nasıldır?

— Viral Hepatit gibi başlar fakat ağır seyreder, hastada önce yorgunluk, ilgisizlik ardından da huzursuzluk, sık soluma, havale, mental bozukluk, ellerde titreme, nefeste kötü koku görülür. Karaciğer hızla küçülür, Transaminazlar da ani düşme olur.

— Hepatit-B laboratuvarda nasıl tespit edilir?

— Virüse ait HBSAg, HBCAg (serumda görülmez), HBEAg dediğimiz antijenlerin ve buna karşı vücutta oluşan anti Hbc, Anti Hbs. Anti Hbc ve Anti Hbe Antikorların tespiti ile anlaşılır.

— Bu göstergeler ne zaman ortaya çıkar?

— Sarılığın ortaya çıkmasından haftalar önce serimde HBSAg ve HBEAg tespit edilir. Kanda 1ila 3 ay kalırlar. Fakat HBCAg hiçbir zaman kanda bulunmaz. Hastalığın erken döneminde Anti HBc IgM süratle oluşur ve akıt infeksiyon için tanı koydurucudur. 3 ila 6 ay içinde yerini Anti HBc IgG’ye bırakır. HBSAg kaybolduktan sonra kısa bir boşluk (pencere dönemi) olur. Daha sonra Anti Hbs ve Anti Hbe belirir. Bu prognozun iyiliğini gösterir.

— Kronik taşıyıcılık ne demektir?

— Taşıyıcı kişilerde virüs bulunur, fakat hastalık oluşturmaz. Bu kişiler normal görünür ama bulaştırıcılık özellikleri vardır.

— Kronik taşıyıcılıkta laboratuvar bulguları nasıldır?

— HBSAg pozitif bulunur. Ancak bu Ag’ye karşı vücutta anti HBs oluşturmaz.

— Akut hastalıkta laboratuvarda nasıl tanı konur?

— Anti HBc IgM’nin pozitifliği akut hastalık için tanı koyucudur.

— Bulaşıcılığı en çok olan <<Ag>> hangisidir?

—  <<HBEAg>>

— Akut Hepatit-B’nin tedavisi nasıldır?

— Spesifik bir tedavisi yoktur. İstirahat ve diyet önerilir. Gerekirse hastaneye yatırılır.

— Diyet tedavisinde yapılması gerekenler nelerdir?

— Az yağlı, yüksek kalorili, sindirimi kolay, hafif gıdalar verilir. Kolastatik formda yağ tamamen kesilir ve protein alımı durdurulur.

— Hastalığın prognozu nasıldır?

— Özelikle çocuklarda iyidir. Erişkinlerde %90 şifa ile sonuçlanır. Fulminant gidiş seyrektir. Geri kalan %10 kronik taşıyıcı olur. Taşıyıcıların %2-3’ün de ise <<Kronik Aktif Hepatit>> gelişir. Bu siroz ya da kanserle sonuçlanabilir.

— Hastalık gebelerde nasıl seyreder?

— Akut viral Hepatit gebelerde daha ağır seyreder.

— Taşıyıcı anneden bebeğe geçiş olur mu?

— HBSAg (+) olan anneden doğan çocuklarda büyük olasılıkla HBAg pozitiftir. Çoğunlukla doğum sırasında anne kanından geçer. Anne hem HBSAg, hem de HBSAg pozitifse bulaşma olasılığı daha fazladır.

— Yeni doğanda hastalık nasıldır?

— Genellikle belirtisizdir. Taşıyıcılık pozitiftir.

— Taşıyıcı anneden doğan çocuklar için ne yapılmalıdır?

— Doğumdan sonraki ilk gün 5 ml. HBlg (Hepatit-B için özgün serum) bir koldan yapılır. Aşı 1 ve 6 ay sonra tekrarlanır.

— Taşıyıcı anne bebeğini nasıl besler?

— Taşıyıcı anne zorunlu olmadıkça bebeğine anne sütü vermemelidir. Bebekte aşılama sonrası bağışıklama olumlu ise anne sütü verilebilir.

— Hepatit-B’den nasıl korunulabilinir?

— Kan nakilleri sırasında dikkat edilmeli, taşıyıcılardan kan ve kan ürünleri alınmamalıdır. Enjektörler bir kullanımlık olmalıdır. Hastalığın cinsel yolla da bulaşabileceği unutulmamalıdır. Öncelikle risk altındaki kişileri ve sonra tüm toplumu aşılamalıyız

— Riskli gruplar kimlerdir?

— Doktorlar, hemşireler, ebeler ve diğer hastahane personelleri, sürekli kan nakilleri yapılan kan hastaları, aile bireyleri arasında taşıyıcı bulunan kimseler ve eşcinsellerdir.

— Aşılama nasıl yapılmalıdır?

— 0, 1, 6. aylarda toplam üç kez, 0, 1, 2 ve 12. aylarda dört kez şeklinde yapılabilir. Beş yılda bir tek doz şeklinde tekrarlama yapılabilir.

— Gebelere aşı yapılabilir mi?

— Aşı fetüs için zararlı olmadığından, gebelere aşı yapılabilir.

— Hangi tür aşılar kullanılmaktadır?

— Gen teknolojisi ile üretilen aşılar kullanılmaktadır. Son derecede güvenlidir.

— Aşılar nasıl yapılmalıdır?

— Çocuklara çocuk dozunda, erişkinlere erişkin dozunda yapılır.

— Aşılar kanser yapar mı?

— Bu zamana kadar yapılan çalışmalarda böyle bir bulguya rastlanmamıştır.

— Kronik Hepatit-B tanısı nasıl konulur?

— 6 Ay içerisinde izlenen akut viral Hepatit-B’de klinik laboratuar ve patol iyileşme oluşmamışsa, Kronik Hepatit-B kabul edilir.

— Kronik Hepatit-B olasılığı ne kadardır?

— Akut viral Hepatitlerin % 5 ila 10 kadarı tahminen kronikleşmektedir.

— Hepatit-B geçiren hastalar diğer tip Hepatit geçirebilir mi?

— Kesinlikle geçirebilir.

— Hepatit-B tipi hastalığı olanların <<D>> tipi Hepatit olma olasılığı yüksek midir?

— Evet yüksektir.

— Kronik Hepatit-B’nin tedavisi nasıldır?

— İstirahat, Diyet, İlaçlar ve Karaciğer Naklidir.

Hepinize sağlıklı günler dileğimizle..

Katkılarından dolayı, Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Uzmanı

Doktor, Sayın Mustafa TORUN’a şükranlarımızı sunarız.